Energie en Duurzaamheid zijn belangrijke thema’s in de huidige samenleving. Omgevingsdienst IJsselland voert taken uit op het gebied van energie en duurzaamheid. We focussen ons op energiebesparing. Besparen op energiegebruik leidt tot een  reductie in CO2-uitstoot en een minder hoge kostenpost voor de verbruiker. Om er voor te zorgen dat mondiale, landelijke en ook regionale doelen ten aanzien van energiebesparing worden gehaald, zet Omgevingsdienst IJsselland actief in op energiebesparing bij bedrijven in de regio. Om professioneel werk te kunnen leveren heeft de Omgevingsdienst een team van energiespecialisten in dienst. Binnen dit team vallen vergunningverleners, toezichthouders en adviseurs die zich bezighouden met energie-gerelateerde taken. 

Energietaken

Uitvoeren van energiecontroles

Een van de taken die de Omgevingsdienst uitvoert zijn energiecontroles bij energierelevante bedrijven. Een bedrijf is energierelevant wanneer het jaarlijks meer dan 50.000 kWh aan elektriciteit en/of 25.000 m3 aan aardgas(equivalenten) gebruikt. Voor deze bedrijven geldt de energiebesparingsplicht. Deze schrijft voor dat het bedrijf (of instelling) elke besparingsmaatregel moet treffen die het binnen vijf jaar kan worden terugverdiend Als voorbeeld: een maatregel die een investering vraagt van € 1000,- en per jaar € 250,- aan energiekostenbesparing oplevert moet verplicht worden ingevoerd, omdat de maatregel zich in 5 jaar terugverdient. Voor 19 bedrijfstakken zijn door de overheid samen met het bedrijfsleven lijsten opgesteld met energiebesparende maatregelen erkende Deze lijsten worden EML (Erkende Maatregelen Lijsten) genoemd. Tijdens een energiecontrole wordt door een toezichthouder van de Omgevingsdienst gecontroleerd of een bedrijf of instelling alle erkende maatregelen van de betreffende lijst heeft getroffen. Constateert de toezichthouder een overtreding (een erkende maatregel die niet is uitgevoerd, dan wordt het bedrijf hier op aangeschreven.

Gister (4-6-2019) is door de minister een besluit ondertekent waardoor deze taak vanaf 1 juli niet langer door de  omgevingsdiensten zal worden uitgevoerd, maar door RVO.

Beoordelen van energieaudits in het kader van de EED

In 2012 werd de Europese richtlijn voor Energie-Efficiency vastgesteld, ook wel bekend als de EED (Energy Efficiency Directive). Het doel van deze maatregel was om in 2020 20% minder energie te verbruiken in Europa. Om te voldoen aan deze richtlijn moeten grote ondernemingen vierjaarlijks een energie-audit inleveren bij hun bevoegde gezag. Hierin vermelden zij onder andere informatie over het energiegebruik, de energiestromen en  de energiebesparende maatregelen.

Een onderneming valt onder deze verplichting wanneer het meer dan 250 fte heeft (bij alle vestigingen samen), of een jaaromzet van €50 miljoen of meer én een jaarlijks balanstotaal van meer dan €43 miljoen. Omgevingsdienst IJsselland beoordeelt energie-auditverslagen voor alle EED-plichtige bedrijven in de regio IJsselland.

Voor de beoordeling zijn een aantal specialisten in dienst die speciaal hiervoor zijn opgeleid. Bij het beoordelen wordt gekeken of alle energiestromen inzichtelijk zijn gebracht, of de belangrijkste factoren die het energiegebruik beïnvloeden worden benoemd, welk besparingspotentieel er is voor de komende vier jaar, en welke kosteneffectieve maatregelen kunnen worden getroffen. Naast energie, wordt er in de audit ook aandacht gegeven aan het vervoersmanagement van het bedrijf. In de audit moet naar voren komen wat de vervoersstromen zijn, en hoe CO2-uitstoot gereduceerd kan worden. Na de beoordeling van de audit volgt een goedkeuring (tot de volgende auditronde) of een afkeuring (waarbij om verbeteringen/aanvullingen wordt gevraagd).

Vergunningen actualiseren op energievoorschriften

In de regio IJsselland hebben ongeveer 600 bedrijven een omgevingsvergunning milieu. Deze vergunning schrijft voor aan welke wetten en regels het bedrijf zich moet houden. Omdat zowel wetten en regels als de stand van de techniek en het ambitieniveau van bestuurders verandert, dienen deze vergunningen periodiek geactualiseerd te worden.

Hierbij wordt de komende periode extra gekeken naar zaken als  het energiegebruik, de energieregistratie, een energiebesparingsonderzoek en vervoersmanagement. Op deze manier zorgen we ervoor dat alle bedrijven die een omgevingsvergunning hebben hun steentje bijdragen aan de energietransitie.

Adviseren over duurzame energie, energiebesparing, en wet- en regelgeving

Door de energietransitie verandert zowel de ruimte om ons heen, als ook de wetgeving die hierop toeziet. Aangezien Omgevingsdienst IJsselland de expertise heeft om energievraagstukken te behandelen, is dit een van de taken die zij verricht voor bedrijven en partners. De komst van de Informatieplicht roept bijvoorbeeld veel vragen op bij bedrijven. Voor hen is niet altijd duidelijk of de plicht voor hen geldt en hoe zij hieraan moeten voldoen. De Omgevingsdienst beantwoordt deze vragen en geeft, waar nodig, in de regio presentaties over de veranderende wetgeving. Vergelijkbare thema’s waar de Omgevingsdienst advies over verstrekt zijn de EED (Energy Efficiency Directive), de energiebesparingsplicht, de nieuwe Erkende Maatregelenlijsten, en het vervoermanagement. Ook bij ruimtelijke inpassing van duurzame energie kunnen bedrijven en partners een beroep doen op de Omgevingsdienst. Hierbij kan worden gedacht aan het plaatsen van zonnepanelen, windturbines, mestvergisters en warmtenetten.

Monitoren op MJA-afspraken

In Nederland hebben zo’n 1.000 bedrijven vrijwillige (maar niet vrijblijvende) afspraken gemaakt met de overheid, in het kader van energiebesparing en CO2-reductie. Deze afspraken vallen binnen het convenant ‘Meerjarenafspraken Energie efficiëntie’. Dit convenant is opgeknipt in twee varianten: MJA3 voor bedrijven die niet handelen in emissierechten, en MEE voor bedrijven die wel handelen in emissierechten. Bedrijven die meedoen aan dit convenant hebben zich verplicht om actief aan de slag te gaan met energiebesparing en de resultaatmonitoring hiervan. In een EEP (Energie Efficiëntie Plan) geven zij elke 4 jaar aan hoe het bedrijf er voor staat in energieopzicht en wat zij de komende tijd gaan doen. Dit EEP dienen zij in in het ‘E-MJV’, een online module waarin het bevoegde gezag de voortgang kan controleren.

Energieonderzoeken beoordelen

Bedrijven die meer dan 200.000 kWh aan elektriciteit en/of meer dan 75.000 m3 aan (aard)gas(equivalenten) gebruiken zijn grootverbruikers. Van deze groep kan het bevoegde gezag een energieonderzoek verlangen. Hierin dient het bedrijf aan te geven hoe de energiehuishouding eruit ziet, en wat zij voornemens zijn te gaan in energiebesparing. Voor grootverbruikers die tevens een vergunning hebben, kan een energieonderzoekseis worden opgenomen in de voorschriften van de vergunning, en kunnen de daaruit voortgekomen maatregelen aan de vergunning worden verbonden. Bedrijven kunnen (los van de EED-verplichting en het grootverbruik) ook uit zichzelf energieonderzoeken indienen bij de Omgevingsdienst en deze laten controleren op ambitieniveau.

Informatieplicht

Vanaf 1 juli 2019 geldt de informatieplicht energiebesparing voor bedrijven die meer dan 50.000 kWh of meer dan 25.000 m3 aardgas gebruiken*. Zij hebben een energiebesparingsplicht. Deze bedrijven moeten bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) melden welke energiebesparende maatregelen ze hebben uitgevoerd. De Omgevingsdienst kan, met het mandaat dat zij krijgt van de partnergemeenten, de ingevulde gegevens uit het eLoket halen. Deze gegevens bieden inzicht in welke bedrijven voorop lopen en op welke bedrijven er juist meer focus moet worden gelegd. Bedrijven die geen melding doen in het loket worden aangeschreven op het voldoen aan deze plicht, en komen op een prioriteitenlijst voor toezichtcontroles.

Voor veel bedrijven is het onduidelijk hoe ze precies invulling moeten geven aan deze plicht. De Omgevingsdienst beantwoordt vragen van bedrijven omtrent de Informatieplicht, zodat zij hier op een juiste wijze invulling aan kunnen geven. Daarnaast geeft zij presentaties over verplichtingen rondom de EED, de energiebesparingsplicht, en de informatieplicht.

* Met uitzondering van de glastuinbouw, bedrijven die vallen onder het Europese emissiehandelssysteem ETS, vergunningsplichtige bedrijven en bedrijven die meedoen in het MJA3-convenant. Deze bedrijven maakten over energiebesparing al andere afspraken met de Rijksoverheid).

Ketentoezicht

OD IJsselland werkt in al haar expertises nauw samen met partnerorganisaties die een rol spelen in één of meerdere ‘ketens’. Bij veel processen zijn verschillende bedrijven betrokken, bijvoorbeeld initiatiefnemers, aannemers, transporteurs, intermediairs, toepassers en eindverwerkers. Ketentoezicht analyseert de hele keten. Lees meer over ketentoezicht